Betere studiekeuzeinformatie

Nog teveel jongeren kiezen een studie zonder na te denken over wat bij ze past en welke kansen de opleiding biedt op de arbeidsmarkt. Dat geldt vooral voor (migranten)jongeren uit achterstandswijken in de grote steden. Veel opleidingen die populair zijn onder jongeren, bieden niet altijd goede kansen op werk. Een verkeerde studiekeuze kan leiden tot spijt, switchen van opleiding, voortijdige schooluitval, werkloosheid en onderbenutting van capaciteiten. Om een weldoordachte studiekeuze te kunnen maken, is objectieve, betrouwbare en toegankelijke informatie over de arbeidsmarktkansen die studies en opleidingen bieden, essentieel.

Kamerbrief OCW over Loopbaanleren

In een Kamerbrief van het ministerie van OCW over Loopbaanleren hebben minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker in september 2016 aangekondigd te gaan werken aan drie actielijnen: deskundige loopbaanoriëntatie en loopbaanbegeleiding (LOB), betere samenwerking ten behoeve van de onderwijsovergang en aan betere informatie over het beroepenveld en vervolgonderwijs. Zo wordt LOB onderdeel van het curriculum bij het vmbo en mbo, wordt er regionaal samengewerkt om de overgang tussen verschillende onderwijsniveaus te verbeteren en komt er een digitaal platform waar onderwijs en bedrijfsleven elkaar kunnen vinden voor gastlessen, stages of bedrijfsbezoeken. Met het verbeteren van studiekeuzeinformatie draagt het Team Aanpak Jeugdwerkloosheid bij aan de derde actielijn. Volledige, onafhankelijke en toegankelijke studiekeuzeinformatie is immers een voorwaarde voor het bieden van goede LOB.

Kans op werk niet actueel

De kans op werk en het gemiddelde startsalaris worden nu berekend op basis van enquêtes onder recent afgestudeerden en een prognose van de economische situatie. Een jongere die voor de studiekeuze staat, krijgt dus soms de ‘kans op werk’ te zien van iemand die anderhalf jaar geleden afgestudeerde. Hij baseert zijn studiekeuze op basis van gegevens die niet actueel zijn. Of de jongere ziet een 'kans op werk' die is gebaseerd op voorspellingen over de economie in de regio. De gegevens zijn daarmee niet altijd even betrouwbaar en objectief.

Studiekeuzeinformatie op internet en op school

Ook de toegankelijkheid en de verspreiding van de informatie kan beter. Studiekeuzeportals op internet zijn belangrijke bronnen die jongeren raadplegen om een keuze voor een (vervolg)opleiding te maken en moeten de juiste informatie bevatten. Daarnaast geven ook scholen in het kader van loopbaanleren in lessen op school informatie over arbeidsmarktkansen. Ook die informatie moet overeenkomen met de vraag die werkgevers in de eigen regio hebben naar werknemers.

Koppelen van gegevens

De ministeries van SZW en OCW gaan gezamenlijk aan de slag om studiekeuzeinformatie te verbeteren. Om de informatie betrouwbaarder, objectiever en actueler te maken, gaan we gegevens over opleidingen koppelen aan gegevens over werkloosheid. Door de koppeling kunnen we laten zien wat de actuele arbeidsmarktpositie in loondienst is van mensen die opleiding X hebben gevolgd aan instelling Y en hoe die zich ontwikkelt op korte, middellange en lange termijn na schoolverlaten. De jongere kunnen hun studiekeuze daardoor baseren op de kans op het verkrijgen van een baan, de kans op het verkrijgen van een baan op een bepaald opleidingsniveau en in een bepaalde sector, het soort dienstverband (vast of tijdelijk), de duur van de baan, het gemiddelde startsalaris en in welke mate sprake is van wisselen van baan. Ook de jongeren vragen we welke informatie zij nodig hebben om een goede keuze te kunnen maken voor een (vervolg)opleiding.

Samenwerking

Voor onderwijsgegevens zoeken we de samenwerking met DUO. Voor gegevens over de arbeidsmarkt gaan we in gesprek met UWV. Het CBS is als partner betrokken bij het maken van de koppeling van onderwijs- en arbeidsmarktgegevens. Ook de expertise van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) zetten we in. Het ROA is een instituut dat veel ervaring heeft met onderzoek naar studiekeuze. Om de studiekeuzeinformatie te verspreiden, werken we samen met Studiekeuze123 en de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB).

Studiekeuze123 en SBB

Studiekeuze123 is een onafhankelijk samenwerkingsverband van het ministerie van onderwijs, studenten (ISO en LSVb) en hoger onderwijsinstellingen (Vereniging Hogescholen, VSNU en NRTO). Studiekeuze123 verzamelt informatie over de opleidingen aan hogescholen en universiteiten en ontwikkelt studiebijsluiters voor het hbo en wo. De SBB, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven, ontwikkelt studiebijsluiters voor mbo-opleidingen.