Bestuurlijke afspraken en regionale plannen van aanpak Matchen op werk

Team Aanpak Jeugdwerkloosheid wil jongeren sneller en duurzamer aan het werk helpen door samen met gemeenten, UWV en hun partners in te zetten op Matchen op werk (ook wel actieve bemiddeling genoemd) en de uitvoering ervan te verbeteren. Aanleiding vormde het onderzoek van de Inspectie SZW naar de uitvoering van de WW en WWB onder jongeren. Daaruit bleek dat met Matchen op werk, een van de meest effectieve vormen van re-integratie, meer jongeren aan de slag geholpen kunnen worden.

Intentieverklaring

Op 31 maart 2015 ondertekenden de ministers Asscher en Bussemaker samen met UWV en de coördinerend wethouders Aanpak Jeugdwerkloosheid en de wethouders Onderwijs de intentieverklaring ‘Samen naar een werkende toekomst’ om jongeren met een uitkering en jongeren zonder startkwalificatie te matchen op werk. Onderdeel van de intentieverklaring was het maken van regionale plannen van aanpak.

Regionale plannen van aanpak

Waarom regionale plannen? Uit onderzoek van de Inspectie SZW blijkt dat het benadrukken van het gemeenschappelijke belang, het opbouwen van vertrouwen en relaties, het gezamenlijk formuleren van doelstellingen, het verdelen van verantwoordelijkheden en een heldere set afspraken helpen om over de grenzen van de eigen organisatie heen te kijken, zodat jongeren sneller aan de slag geholpen kunnen worden.

Voor de zomervakantie van 2015 hebben de wethouders en de regiomanagers van UWV vastgelegd hoeveel jongeren met een uitkering ze willen matchen op werk, met welke werkgevers ze afspraken willen maken en hoe ze willen samenwerken. UWV kreeg toestemming van het ministerie van SZW om jongeren vanaf de eerste maand van werkloosheid een aanbod te doen voor werk. Voor die tijd was ondersteuning pas mogelijk vanaf de derde maand en waren jongeren aangewezen op alleen digitale dienstverlening.

Aanvullende bestuurlijke afspraken voor jongeren zonder startkwalificatie

In maart 2016 hebben de coördinerend wethouders Aanpak Jeugdwerkloosheid en de wethouders Onderwijs aanvullende bestuurlijke afspraken gemaakt om jongeren zonder startkwalificatie in beeld te brengen en te matchen op een (leerwerk)baan. Deze jongeren hebben een bijzonder kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, wat in november 2015 werd onderstreept met het uitkomen van recente cijfers door CBS. De ministers Asscher en Bussemaker hebben eind november 2015 de aanvullende bestuurlijke afspraken aangekondigd in een brief aan de Tweede kamer.

Wat laten de regionale plannen zien?

In september 2016 zijn de regionale plannen van aanpak voor de jongeren met een uitkering en jongeren zonder startkwalificatie door gemeenten en UWV geactualiseerd. Maar liefst tweederde van de regio’s heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een gezamenlijke ambitie te formuleren over het aantal jongeren met een uitkering dat ze willen matchen op werk. Een mooi resultaat, aangezien het  indienen van een gezamenlijke ambitie de samenwerking in de regio tussen gemeenten en UWV stimuleert.

Na een succesvol verlopen eerste uitvoeringsjaar hebben gemeenten en UWV bovendien hun ambitie naar boven bijgesteld: in plaats van 23.000 jongeren willen ze in twee jaar tijd 28.500 jongeren met een uitkering matchen op werk.

Uitdagingen en wensen vanuit de regio

Opvallend is verder dat, hoewel de regio’s zeer verschillen, zij over het algemeen dezelfde uitdagingen en knelpunten zien. Zo stellen de regio’s in hun regionale plannen dat er geen overlegstructuren ontbreken, maar dat de bestrijding van de jeugdwerkloosheid effectiever wordt als de bestaande structuren worden uitgebreid of beter op elkaar aangesloten worden. Enkele regio’s zien graag dat de afdeling Economische Zaken van de gemeente meer wordt betrokken. Ze willen ook een nauwere samenwerking met subregio’s. De bestuurlijke afstemming tussen Werk & Inkomen en onderwijs wordt als onvoldoende geborgd in de bestaande structuren genoemd. Regio’s willen de samenwerking met RMC en onderwijsinstellingen verder versterken en willen ook meer samenwerking met het Werkgeversservicepunt en Leerwerkloketten. De regio’s vragen het Rijk ook om meer aandacht voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. De warme overdracht van jongeren van PRO-VSO-scholen en voortijdig schoolverlaters naar gemeenten kan soepeler. Een blijvende samenwerking tussen de ministeries van SZW en OCW is hiervoor van belang. Ook wordt de aansluiting met zorg door een groot aantal regio’s vaak in één adem genoemd met de aansluiting tussen onderwijspartijen en arbeidsmarktpartijen.

Uitvoering

Om het opstellen van de regionale plannen en de aanvullende bestuurlijke afspraken soepel te laten verlopen, heeft Team Aanpak Jeugdwerkloosheid op verzoek van de regio's formats en handreikingen opgesteld. Als bijdrage aan de uitvoering van Matchen op werk voor de aanpak van jeugdwerkloosheid kregen UWV en gemeenten ruim 7 miljoen euro op jaarbasis. De uitvoering van Matchen op Werk wordt gemonitord.