Pilot Ouderbetrokkenheid in het vmbo

Nog teveel jongeren kiezen ondoordacht voor een studie. Opleidingen die populair zijn onder studenten, bieden niet altijd goede kansen op werk. Een ondoordachte studiekeuze leidt tot spijt, switchen van opleiding, voortijdige schooluitval, werkloosheid en onderbenutting van capaciteiten.

Een jong brein heeft moeite met kiezen, zo laat onderzoek zien. Opleidingen en beroepen: het zegt jongeren vaak weinig. Dat geldt vooral voor jongeren met een migrantenachtergrond uit achterstandsbuurten. Doordat zij opgroeien in een omgeving waar veel mensen laagopgeleid en werkloos zijn, hebben zij een eenzijdig en minder realistische beeld van beroepen.

Ruimte voor verbetering

Bij veel scholen in het voortgezet onderwijs staat loopbaanoriëntatie- en begeleiding (LOB) op de agenda. Wel is er ruimte voor verbetering.

Bij loopbaanleren is reflectie op (praktijk)ervaringen essentieel bij het maken van een studiekeuze. Daarbij worden idealiter ook de ouders betrokken. Als ouders betrokken zijn bij de studiekeuze, vallen jongeren minder vaak uit, zo blijkt uit onderzoek. Hoewel ouders met een migrantenachtergrond zeer betrokken zijn bij de schoolloopbaan van hun kinderen vinden ze het relatief lastig deze rol te vervullen. Ook ervaren scholen moeite deze ouders te betrekken.

Onderzoek laat echter zien dat het niet er niet zozeer om gaat dat ouders veel op school aanwezig zijn, maar dat zij leren om thuis kwalitatief goede gesprekken te voeren met hun kind over loopbaankeuzes.

Bij de pilot Ouderbetrokkenheid ontwikkelen 14 vmbo-scholen in Amsterdam, Almere, Den Haag, Utrecht en Zaanstad verschillende instrumenten om het gesprek tussen ouder en kind op gang te brengen.

Thuisopdrachten

Een voorbeeld van zo'n instrument is de thuisopdracht. Hierbij interviewt de leerling de ouders en andere volwassenen en vraagt hen naar zijn of haar kwaliteiten: Waar ben ik goed in? Wanneer was je trots op mij? De leerling legt de bevindingen vast in een dossier en geeft een presentatie op school aan een groepje ouders. Tijdens de presentatie krijgen de uitgenodigde ouders een vraagwijzer en een complimentenwijzer om hen te helpen bij het stellen van goede vragen en het geven van complimenten. Daarna wordt gekeken naar welke beroepen er zijn en welk beroep bij de leerling past.

Uitvoering en expertise

Twee procesbegeleiders, Annette Diender en Annet Hermans, ondersteunen de scholen bij de uitvoering. Marinka Kuijpers (hoogleraar leeromgeving en -loopbanen in het (v)mbo, Open Universiteit) brengt inhoudelijke expertise in rond loopbaanoriëntatie- en begeleiding en Mariëtte Lusse (lector beter samenwerken met ouders in grootstedelijke context, Hogeschool Rotterdam) rond de samenwerking met ouders.

Evaluatie en vervolg

Evaluatie van het project vindt plaats in de vorm van een onderzoek door promovenda Monique Strijk, Mariëtte Lusse en Marinka Kuijpers. Een conceptrapport met de uitkomsten wordt medio oktober 2017 verwacht. Op basis van de bevindingen wordt een handreiking samengesteld en beschikbaar gesteld voor alle vmbo-scholen in Nederland. Bij positieve resultaten is het streven om ouderbetrokkenheid een prominentere plek te geven als onderdeel van loopbaanoriëntatie- en begeleiding in het vmbo.   

Scholen

De pilot Ouderbetrokkenheid wordt uitgevoerd op de volgende vmbo-scholen:

Den Haag - Edith Stein, Veurs Lyceum, Zuid-West, Roemer, Stanislas, Piramide en Heldring.

Amsterdam - Mundus, Berlage Lyceum, Marcanti Lyceum, Over-Y College, Hervormd Lyceum West

Almere - Buitenhout College, Echnaton

Zaanstad - Zuiderzeecollege

Utrecht - X11, Trajectum