Pilot Oriënterende bedrijfsbezoeken

Voor jongeren is de stage belangrijk voor het verloop van hun verdere loopbaan. Helaas moeten mbo-studenten met een migrantenachtergrond vaker solliciteren voor een stageplaats dan hun autochtone medestudenten. Onderzoek van het ROA en het Kenniscentrum Integratie & Samenleving laat zien dat zij door hun huidskleur, cultuur of naam moeite hebben een goede stage te vinden.

Maar heeft de jongere eenmaal een stage, dan heeft hij een even grote kans op een werkaanbod, zo blijkt uit onderzoek. Negatieve beeldvorming is dus vooral ‘pre-entry’ een probleem: leert de werkgever de jongere kennen dan speelt negatieve beeldvorming vaak geen rol meer.

Oriënterende bedrijfsbezoeken

Veel scholen organiseren bedrijfsbezoeken in het kader van loopbaanoriëntatie en loopbaanbegeleiding. Zo krijgen jongeren een beter beeld van beroepsmogelijkheden. Bedrijfsbezoeken kunnen ook bijdragen aan het overbruggen van negatieve beeldvorming. Tijdens een bedrijfsbezoek kunnen werkgevers en studenten elkaar leren kennen. De student kan laten zien wie hij is en wat hij kan. De opzet en uitvoering van zo’n kennismaking maakt echter veel uit: een slechte kennismaking heeft geen of zelfs een negatief (vooroordelen bevestigend) effect, zo blijkt uit onderzoek.

Team Aanpak Jeugdwerkloosheid wil de opzet en uitvoering van de bestaande oriënterende bedrijfsbezoeken dusdanig aanscherpen dat die ook ingezet kunnen worden voor het overbruggen van negatieve beeldvorming. Hiertoe gaat in schooljaar 2016-2017 de pilot Oriënterende bedrijfsbezoeken van start op een aantal mbo-instellingen voor circa 500 leerlingen.

8 factoren die kunnen bijdragen aan het overbruggen van negatieve beeldvorming

Om ervoor te zorgen dat de bedrijfsbezoeken bijdragen aan het overbruggen van negatieve beeldvorming en discriminatie is een aantal uitgangspunten opgesteld. Acht factoren kunnen bijdragen aan het overbruggen van negatieve beeldvorming. Belangrijk is dat de verwachtingen duidelijk zijn, de kennismaking vrijblijvend is, er sprake is van een goede voorbereiding om onzekerheid weg te nemen, de jongere en werkgever in een gelijkwaardige positie worden gebracht, een derde partij met gezag ondersteuning biedt, de kennismaking gestructureerd verloopt zodat rationele overwegingen de overhand krijgen, persoonlijke informatie wordt gedeeld zodat empathie ontstaat en dat het contact wordt herhaald.

Voorbereiding op het bedrijfsbezoek

Een gedegen voorbereiding vindt plaats voorafgaand aan het bedrijfsbezoek. Zo deelt de jongere informatie over zichzelf aan het bedrijf dat hij of zij gaat bezoeken. Dat kan in de vorm van een filmpje. De jongeren ontvangen op hun beurt informatie over het bedrijf.

Een begeleider, vanuit de eigen school of een medestudent, zorgt ervoor dat de jongeren niet een voor de hand liggende keuze maken wat betreft het bedrijf dat ze willen bezoeken, maar dat de jongeren worden uitgedaagd een bedrijf te kiezen dat bij hun wensen past.

Bij de voorbereiding is er ook aandacht voor het wegnemen van angst en onzekerheid bij de jongeren. Zo worden voorbeelden besproken van moeilijke vragen die aan de jongeren kunnen worden gesteld, bijvoorbeeld over hun culturele achtergrond.

Onderzoek

Om te kunnen bepalen of de bedrijfsbezoeken daadwerkelijk effectief zijn en het de moeite waard is ook in de toekomst en bij meerdere onderwijsinstellingen bedrijfsbezoeken te organiseren, wordt onderzoek gedaan.

Ten eerste wordt een vergelijking gemaakt tussen klassen die op bedrijfsbezoek gingen en klassen die niet op bedrijfsbezoek gingen. Komen de studenten die op bedrijfsbezoek gingen makkelijker aan een stage dan zij die enkel een sollicitatiebrief stuurden?

Ten tweede wordt gekeken of de studenten makkelijker aan een stage komen bij een bedrijf waar ze op bedrijfsbezoek gingen dan bij een bedrijf waar ze 'koud' solliciteerden. In deze vergelijkingen gaat specifieke aandacht uit naar de achtergrond van studenten: gekeken wordt of de bedrijfsbezoeken effectief zijn voor alle studenten, maar in elk geval voor jongeren met een migrantenachtergrond.

Verder wordt studenten, docenten en praktijkbegeleiders voor en na het bedrijfsbezoek gevraagd een korte vragenlijst in te vullen om hun verwachtingen, voorbereiding, en ervaringen in kaart te brengen.

Uitvoering

Het Servicepunt LOB mbo ondersteunt mbo-instellingen bij deelname aan de pilot en is betrokken bij het ontwikkelen van opdrachten die docenten kunnen gebruiken als voorbereiding op de beoogde bedrijfsbezoeken. De Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) vraagt aangesloten leerbedrijven om deel te nemen aan de pilot. SBB ontwikkelt ook de instructies voor de bedrijven en plaatst beschikbare bedrijven op de website Stagemarkt.nl. Ook is er voor geïnteresseerde bedrijven een flyer gemaakt. Experts Naomi Ellemers en Jojanneke van der Toorn van de Universiteit Utrecht voeren het onderzoek uit.