Samen met de steden: de City Deal

Onder de noemer City Deal Aanpak Jeugdwerkloosheid creëren 20 vmbo-scholen, 15 mbo-scholen, 5 hogescholen, 3 universiteiten, gemeenten, UWV en werkgevers in 12 steden op initiatief van Team Aanpak Jeugdwerkloosheid kansen voor jongeren met een migrantenachtergrond uit achterstandsbuurten. Met vernieuwende oplossingen helpen we de jongeren bij hun oriëntatie op opleiding en beroep in het onderwijs, bij het matchen op werk en bij het overbruggen van (stage)discriminatie en negatieve beeldvorming. We onderzoeken wat werkt en bij succes rollen we de aanpak uit, zodat ook jongeren uit andere steden een betere kans maken op werk.

Migrantenjongeren: ‘hard werken loont niet’

Jongeren met een migrantenachtergrond doen het steeds beter in het onderwijs, maar dat zien we onvoldoende terug op de arbeidsmarkt. ‘Hard werken loont niet’. Dat is de boodschap die deze jongeren meekrijgen. Het is de verkeerde boodschap. Juist deze generatie kan doorstromen en sociale scheidslijnen – de tweedeling in de maatschappij – doorbreken.

De mismatch vaker bij migrantenjongeren

Onderzoek laat zien dat de oorzaken voor de werkloosheid onder jongeren met een migrantenachtergrond en autochtone jongeren hetzelfde zijn: ‘verkeerde’ studiekeuze, onvoldoende werknemersvaardigheden, ineffectief zoek- en solliciteergedrag, het ontbreken van een startkwalificatie en negatieve beeldvorming. Ze doen zich alleen meer voor bij jongeren met een migrantenachtergrond. Dat komt omdat zij vaker opgroeien in achterstandsbuurten, waar veel mensen laagopgeleid en werkloos zijn.

Door hun omgeving hebben deze jongeren een eenzijdig en minder realistisch beeld van beroepen, waardoor zij vaker kiezen voor studies met minder goede kansen op werk. Door een taalachterstand en doordat zij opgroeien in verschillende culturen met verschillende etiquettes blijven hun communicatieve en sociale vaardigheden – belangrijke werknemersvaardigheden – achter. Dit zet hen ook op achterstand bij het solliciteren.

Daar komt bij dat ze een eenzijdiger en daarmee minder effectief netwerk hebben voor het zoeken naar werk. Doordat jongeren met een migrantenachtergrond kiezen voor studies die niet goed bij hen passen en opgroeien onder minder gunstige omstandigheden, verlaten zij ook vaker zonder diploma het onderwijs. Tot slot spelen discriminatie en negatieve beeldvorming vanwege hun afkomst en woonadres een niet te onderschatten rol.

Aanpak in het vmbo

In het vmbo gaat het vooral om het kennismaken met werk. Een jong brein heeft namelijk moeite met kiezen, zo laat onderzoek zien. Opleidingen en beroepen: het zegt jongeren weinig. Onderzoek laat ook zien hoe we jongeren kunnen helpen bij het maken van een weloverwogen studiekeuze: door jongeren beroepen te laten ervaren (‘werkexploratie’) en door met hen in gesprek te gaan over hun ervaringen, hun talenten en hun voorkeuren (‘reflecteren’), ook de ouders, want die hebben veel invloed op de keuzes die hun kinderen maken.

Hieronder staan de activiteiten van Team Aanpak Jeugdwerkloosheid in het vmbo.

1. Pilot Werkexploratie

2. Pilot Ouderbetrokkenheid

Aanpak in het mbo

In het mbo gaat het vooral om de kennismaking met werkgevers. Onderzoek laat zien dat kennismaking helpt om verkeerde beelden en vooroordelen weg te nemen, bij zowel jongeren als werkgevers. Jongeren kunnen ervaren wat het werk echt inhoudt en werkgevers kijken op een andere manier naar de jongeren als zij hen eenmaal hebben ontmoet en weten wie ze zijn en wat ze kunnen. Zo helpt kennismaking jongeren bij het maken van een keuze voor een vervolgopleiding en bij het vinden van een stageplek.

Hieronder staan de activiteiten van Team Aanpak Jeugdwerkloosheid in het mbo.

3. Pilot Loopbaangerichte intake

4.  Toolbox (stage)discriminatie

5. Pilot Startbijeenkomst Aanpak Stagediscriminatie

6. Pilot Training antidiscriminatie

7. Pilot Peercoaching (Junior Praktijk Opleiders)

8. Pilot Oriënterende bedrijfsbezoeken

Aanpak in het hoger onderwijs

In het hoger onderwijs gaat het om agenderen en onderzoek naar relevante factoren. Hoger opgeleide jongeren met een migrantenachtergrond zijn 2 tot 3 maal vaker werkloos. Opleidingsniveau, sector of afstudeercijfers verklaren slechts een deel van het verschil. Er is meer aan de hand maar wat dan? In samenwerking met instellingen uit het hoger onderwijs doen we onderzoek naar factoren tijdens de studietijd die bepalend zijn voor de positie op de arbeidsmarkt later en gaan we op zoek naar effectieve interventies.

Hieronder staan de activiteiten van Team Aanpak Jeugdwerkloosheid in het hoger onderwijs.

9. Pilot Online platform voor mentoring en netwerken

10. Onderzoek invloed (buiten)schoolse activiteiten op arbeidsmarktpositie

11. Taskforce Future is Diversity

Aanpak Matchen op werk

Het bij elkaar brengen van werkgevers en jongeren die zelfstandig geen werk kunnen vinden noemen we Matchen op werk. Matchen op werk is een van de meest effectieve vormen van re-integratie, zo laat onderzoek zien, en bestaat uit 3 onderdelen: werkgeversdienstverlening, werkzoekendendienstverlening en het matchen zelf.

Hieronder staan de activiteiten van Team Aanpak Jeugdwerkloosheid die specifiek bijdragen aan het matchen op werk van jongeren met een migrantenachtergrond.

12. Onderzoek naar jongeren buiten beeld

13. Do’s en don’ts voor het bereiken en activeren van jongeren

14. Pilot Sociale kaart voor het bereiken en activeren van jongeren

15. Pilot Training vrijwilligers zelforganisaties voor het bereiken en activeren van jongeren

16. Handreiking effectieve kennismaking tussen jonge (werkzoekenden) en werkgevers om negatieve beeldvorming te overbruggen

17. Onderzoek naar de meerwaarde van competenties bij matching